Viêm tủy thần kinh thị giác (NMO/NMOSD) là gì? Triệu chứng và vai trò của xét nghiệm AQP4 (NMO), Mog ab

1. Viêm tủy thần kinh thị giác (NMO/NMOSD) là gì?

Viêm tủy thần kinh thị giác (Neuromyelitis Optica Spectrum Disorder – NMOSD) là bệnh lý thần kinh tự miễn hiếm gặp, xảy ra khi hệ miễn dịch tấn công nhầm vào hệ thần kinh trung ương, đặc biệt là: Dây thần kinh thị giác, tủy sống, thân não & một số vùng não liên quan

Bệnh có thể gây: Mất thị lực; Tê yếu tay chân; Liệt; Rối loạn tiểu tiện; Tái phát nhiều lần nếu không được chẩn đoán sớm

NMOSD trước đây thường bị nhầm lẫn với Multiple Sclerosis (MS), tuy nhiên hiện nay đã được xác định là một bệnh lý hoàn toàn khác với cơ chế miễn dịch đặc hiệu.

---

2. Triệu chứng thường gặp của NMO/NMOSD

Các triệu chứng có thể xuất hiện đột ngột hoặc tái phát nhiều đợt:

Viêm thần kinh thị giác (Optic neuritis)

1. Đau mắt

2. Nhìn mờ

3. Mất thị lực một hoặc hai mắt

4. Giảm khả năng phân biệt màu sắc

Viêm tủy sống (Transverse myelitis)

1. Tê bì tay chân

2. Yếu cơ

3. Khó đi lại

4. Liệt

5. Rối loạn cảm giác

Triệu chứng thần kinh khác

1. Nôn ói kéo dài không rõ nguyên nhân

2. Chóng mặt

3. Co cứng cơ

4. Rối loạn tiểu tiện

5. Mệt mỏi kéo dài

3. Nguyên nhân gây bệnh NMO/NMOSD

1. Hiện nay, nguyên nhân chính liên quan đến các tự kháng thể tấn công hệ thần kinh trung ương:

2. AQP4-IgG (Aquaporin-4 antibody)

3. Đây là marker đặc hiệu quan trọng nhất của NMOSD.
4. Kháng thể này tấn công protein Aquaporin-4 trên tế bào thần kinh đệm (astrocyte), gây viêm và phá hủy myelin.

5. MOG-IgG (Myelin Oligodendrocyte Glycoprotein antibody)

6. Một số bệnh nhân âm tính với AQP4 nhưng dương tính với MOG-IgG. Nhóm này hiện được phân loại là bệnh MOGAD.

---

4. Vai trò của xét nghiệm (AQP4/MOG antibody)

Xét nghiệm giúp:

1. Hỗ trợ chẩn đoán NMOSD

2. Phân biệt với Multiple Sclerosis (MS)

3. Định hướng điều trị phù hợp

4. Đánh giá nguy cơ tái phát

5. Theo dõi bệnh thần kinh tự miễn

Hiện nay, xét nghiệm kháng thể AQP4-IgG (NMO) bằng phương pháp Cell-Based Assay (CBA) được xem là tiêu chuẩn có độ nhạy và độ đặc hiệu cao.

---

5. Khi nào nên thực hiện xét nghiệm?

Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm khi có các dấu hiệu:

1. Mất thị lực đột ngột

2. Viêm thần kinh thị giác tái phát

3. Viêm tủy sống kéo dài

4. Tê yếu tay chân không rõ nguyên nhân

5. MRI nghi ngờ bệnh mất myelin

6. Nghi Multiple Sclerosis nhưng điều trị không đáp ứng

7. Bệnh thần kinh tự miễn chưa rõ nguyên nhân

---

6. Phân biệt NMOSD và Multiple Sclerosis (MS)

Đặc điểm	NMOSD	Multiple Sclerosis
Marker miễn dịch	AQP4-IgG, MOG-IgG	OCB, IgG index
Tổn thương tủy sống	Dài > 3 đốt sống	Ngắn
Viêm thần kinh thị giác	Nặng	Thường nhẹ hơn
Đáp ứng điều trị	Khác biệt	Khác biệt
Cơ chế bệnh	Astrocytopathy	Demyelination

Việc phân biệt chính xác rất quan trọng vì một số thuốc điều trị MS có thể làm NMOSD nặng hơn.

---

7. Mẫu bệnh phẩm và phương pháp xét nghiệm

Mẫu bệnh phẩm: Huyết thanh (Serum)

Phương pháp: Cell-Based Assay (CBA) / Indirect Immunofluorescence Assay (IFA)

Thời gian trả kết quả: 5-7 ngày

---

8. Tại sao cần chẩn đoán sớm NMOSD?

NMOSD là bệnh có nguy cơ gây tàn phế cao nếu tái phát nhiều lần.

Việc phát hiện sớm thông qua:

• MRI

• Xét nghiệm AQP4

• Xét nghiệm MOG

• Đánh giá thần kinh chuyên sâu

sẽ giúp:

• Điều trị kịp thời

• Giảm nguy cơ mất thị lực

• Hạn chế liệt vận động

• Cải thiện chất lượng cuộc sống

---

9. Xét nghiệm NMO/NMOSD tại K-Labtech

K-Labtech cung cấp các xét nghiệm thần kinh miễn dịch chuyên sâu:

1. AQP4-IgG
2. MOG-IgG
3. Autoimmune Neurology Panel
4. CIDP/Nodopathy antibody panel

Hỗ trợ:

1. Bác sĩ thần kinh

2. Bệnh viện

3. Trung tâm miễn dịch

4. Chẩn đoán bệnh thần kinh hiếm

Liên hệ K-Labtech để được tư vấn thêm về chỉ định và quy trình gửi mẫu xét nghiệm.