Xét nghiệm TSO500 trong điều trị nhắm trúng đích ung thư phổi

1. Xét nghiệm TSO500 là gì?

TruSight Oncology 500 (TSO500) là bộ xét nghiệm phân tích gene ung thư diện rộng sử dụng công nghệ giải trình tự thế hệ mới (Next-Generation Sequencing – NGS). Công nghệ này cho phép khảo sát đồng thời nhiều gene liên quan đến quá trình hình thành, phát triển và tiến triển của khối u, hỗ trợ xác định các biến đổi phân tử có thể ảnh hưởng đến lựa chọn điều trị.

Trong ung thư phổi, đặc biệt là ung thư phổi không tế bào nhỏ (Non-Small Cell Lung Cancer – NSCLC), việc xác định đặc điểm phân tử của khối u ngày càng đóng vai trò quan trọng. Thay vì chỉ dựa vào mô bệnh học và giai đoạn bệnh, bác sĩ có thể sử dụng thông tin về biến đổi gene để đánh giá những phương pháp điều trị phù hợp với từng người bệnh.

Tùy phiên bản và phạm vi sử dụng, TSO500 có thể khảo sát các biến thể nucleotide đơn (SNV), biến thể chèn hoặc mất đoạn (indel), biến đổi số bản sao gene (CNV), dung hợp gene và một số dấu ấn sinh học như gánh nặng đột biến khối u (Tumor Mutational Burden – TMB) hoặc tình trạng bất ổn định vi vệ tinh (Microsatellite Instability – MSI).

2. Vì sao cần phân tích gene trong ung thư phổi?

 

 

Ung thư phổi là bệnh lý ác tính có tính không đồng nhất về mặt phân tử. Ngay cả khi hai người bệnh có cùng loại mô bệnh học, các biến đổi gene trong tế bào ung thư vẫn có thể khác nhau, dẫn đến sự khác biệt về tiên lượng và khả năng đáp ứng với các phương pháp điều trị.

Xét nghiệm sinh học phân tử giúp phát hiện những biến đổi có ý nghĩa lâm sàng, từ đó hỗ trợ bác sĩ cân nhắc liệu pháp nhắm trúng đích, miễn dịch trị liệu hoặc các phương pháp điều trị toàn thân khác.

Đặc biệt, ở bệnh nhân NSCLC giai đoạn tiến triển hoặc di căn, việc xác định các dấu ấn phân tử phù hợp có thể giúp tránh bỏ sót những lựa chọn điều trị đã được chứng minh hiệu quả. Phân tích gene diện rộng bằng NGS có ưu điểm là khảo sát nhiều mục tiêu trong một quy trình, qua đó hỗ trợ sử dụng hiệu quả mẫu mô và giảm nhu cầu thực hiện nhiều xét nghiệm gene riêng lẻ.

3. Các gene quan trọng trong điều trị nhắm trúng đích ung thư phổi

Gene EGFR

EGFR mã hóa thụ thể yếu tố tăng trưởng biểu bì, tham gia điều hòa quá trình tăng sinh và tồn tại của tế bào. Một số đột biến hoạt hóa EGFR có thể thúc đẩy sự phát triển của tế bào ung thư phổi.

Ở bệnh nhân có đột biến EGFR phù hợp, bác sĩ có thể cân nhắc thuốc ức chế tyrosine kinase (EGFR-TKI), chẳng hạn osimertinib, tùy loại đột biến, giai đoạn bệnh và chỉ định điều trị.

Gene ALK và ROS1

Các dung hợp gene ALK hoặc ROS1 có thể tạo ra protein bất thường thúc đẩy tăng sinh tế bào ung thư. Khi phát hiện biến đổi phù hợp, người bệnh có thể được đánh giá khả năng sử dụng các thuốc ức chế ALK hoặc ROS1 tương ứng.

Việc xác định chính xác dạng biến đổi phân tử có ý nghĩa quan trọng trong lựa chọn thuốc và đánh giá khả năng đáp ứng.

Gene BRAF

Một số biến đổi của BRAF, đặc biệt là BRAF V600E, có thể làm rối loạn con đường truyền tín hiệu MAPK, thúc đẩy sự phát triển của tế bào ung thư. Trong những trường hợp phù hợp, liệu pháp phối hợp thuốc ức chế BRAF và MEK có thể được xem xét theo chỉ định chuyên môn.

Gene MET

Biến đổi MET exon 14 skipping có thể làm giảm quá trình phân hủy protein MET, dẫn đến tăng hoạt động của tín hiệu thúc đẩy ung thư. Đây là một dấu ấn phân tử quan trọng trong ung thư phổi không tế bào nhỏ và có thể liên quan đến lựa chọn thuốc ức chế MET.

Gene RET và NTRK

Dung hợp gene RET hoặc NTRK có thể tạo ra các protein dung hợp có hoạt tính bất thường, góp phần thúc đẩy quá trình sinh ung thư. Khi xác định được biến đổi phù hợp, bác sĩ có thể đánh giá các liệu pháp nhắm trúng đích tương ứng dựa trên hướng dẫn điều trị và tình trạng cụ thể của người bệnh.

Ngoài các gene trên, phân tích phân tử ung thư phổi còn có thể liên quan đến KRAS, ERBB2 (HER2) và nhiều gene khác. Tuy nhiên, không phải mọi biến đổi được phát hiện đều có thuốc điều trị tương ứng hoặc có đủ bằng chứng để sử dụng trên lâm sàng.

4. Vai trò của TSO500 trong lựa chọn điều trị miễn dịch

Bên cạnh các biến đổi gene liên quan đến thuốc nhắm trúng đích, một số phiên bản TSO500 có thể cung cấp thông tin về TMB và MSI.

TMB phản ánh số lượng đột biến được phát hiện trong một vùng mã hóa gene nhất định của khối u. Trong một số bối cảnh lâm sàng, chỉ số này có thể góp phần hỗ trợ đánh giá khả năng đáp ứng với thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch.

MSI phản ánh tình trạng bất ổn định tại các đoạn trình tự lặp ngắn trong DNA. Dấu ấn này có ý nghĩa trong một số loại ung thư và có thể cung cấp thông tin hỗ trợ lựa chọn liệu pháp miễn dịch khi đáp ứng các tiêu chí chỉ định.

Tuy nhiên, TMB và MSI không thể được sử dụng độc lập để dự đoán chắc chắn hiệu quả miễn dịch trị liệu ở mọi bệnh nhân ung thư phổi. Bác sĩ cần xem xét thêm mô bệnh học, biểu hiện PD-L1, giai đoạn bệnh, các kết quả phân tử khác và hướng dẫn điều trị hiện hành.

5. Quy trình và loại mẫu xét nghiệm TSO500

Đối với các phiên bản TSO500 phân tích mô khối u, mẫu bệnh phẩm thường là mô đã cố định formalin và đúc paraffin (FFPE). DNA và RNA được tách chiết từ mẫu theo quy trình chuyên môn, sau đó chuẩn bị thư viện và phân tích bằng công nghệ NGS.

Tùy phiên bản xét nghiệm, DNA có thể được sử dụng để khảo sát nhiều dạng biến thể gene, trong khi RNA có thể hỗ trợ phát hiện các dung hợp gene và một số biến đổi liên quan đến phiên mã.

Chất lượng mẫu, tỷ lệ tế bào u, lượng acid nucleic thu được và mức độ phân hủy vật liệu di truyền đều có thể ảnh hưởng đến khả năng phân tích. Vì vậy, mẫu cần đáp ứng tiêu chuẩn tiếp nhận của phòng xét nghiệm.

Một số phiên bản hoặc bộ xét nghiệm liên quan được thiết kế để phân tích DNA khối u lưu hành trong huyết tương (ctDNA). Tuy nhiên, không nên mặc định mọi phiên bản TSO500 đều chấp nhận mẫu máu hoặc mẫu huyết tương; loại mẫu phải được xác nhận theo đúng sản phẩm và quy trình sử dụng.

6. Cách diễn giải kết quả TSO500 trong thực hành lâm sàng

Kết quả phân tích gene cần được diễn giải dựa trên ý nghĩa sinh học và mức độ bằng chứng lâm sàng của từng biến đổi. Các biến thể có thể được phân loại theo mức độ liên quan đến chẩn đoán, tiên lượng hoặc khả năng đáp ứng điều trị.

Một biến đổi có ý nghĩa trong nghiên cứu chưa chắc đã đủ bằng chứng để lựa chọn thuốc trong thực hành. Bác sĩ cần đối chiếu kết quả với hướng dẫn chuyên môn, tình trạng bệnh, tiền sử điều trị, khả năng tiếp cận thuốc và các chỉ định được phê duyệt.

Nếu không phát hiện biến đổi có ý nghĩa, điều đó cũng không loại trừ hoàn toàn sự tồn tại của các biến đổi phân tử khác. Khả năng phát hiện phụ thuộc vào phạm vi gene khảo sát, chất lượng mẫu, giới hạn phát hiện và đặc tính kỹ thuật của xét nghiệm.

7. TSO500 góp phần thúc đẩy y học chính xác trong ung thư phổi

TSO500 cung cấp dữ liệu phân tử giúp bổ sung thông tin cho quá trình đánh giá và lựa chọn phương pháp điều trị ung thư phổi. Khi được sử dụng đúng chỉ định và kết hợp với kết quả mô bệnh học, đánh giá lâm sàng cùng các xét nghiệm sinh học phân tử cần thiết, xét nghiệm có thể hỗ trợ định hướng điều trị cá thể hóa.

Cần lưu ý rằng TSO500 là công cụ phân tích và hỗ trợ ra quyết định, không phải phương pháp điều trị ung thư. Việc lựa chọn thuốc nhắm trúng đích, miễn dịch trị liệu hoặc hóa trị phải do bác sĩ chuyên khoa ung bướu quyết định dựa trên toàn bộ thông tin của người bệnh.

Kết luận: Xét nghiệm TSO500 trong ung thư phổi mở rộng khả năng khảo sát các biến đổi gene và dấu ấn sinh học liên quan đến điều trị. Đây là một hướng tiếp cận quan trọng trong y học chính xác, góp phần hỗ trợ bác sĩ lựa chọn chiến lược điều trị dựa trên đặc điểm phân tử của từng khối u.